‘De man die het ongelofelijke mogelijk maakt en het onmogelijke werkelijkheid’

Zo werd de legendarische meester-goochelaar Fred Kaps ooit omschreven, die tijdens een van de vele intermezzo’s op PINC.9 kort werd gehuldigd. Het is ook een meer dan voortreffelijke typering van de geestelijke vader van PINC. Peter van Lindonk brengt ons al negen jaar lang in vervoering door ieder jaar een uniek boeket sprekers aan te bieden in de vorm van een theatershow waar over elk detail is nagedacht. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Dat doet niemand hem na in congresland. Peter is het zout in de pap meer dan waard. Een dag onthaasten in Hotel Figi in Zeist heeft dan ook veel weg van het keukenzout, dat goochelaar Kaps bij leven uit de muis van zijn gebalde linkervuist liet stromen. Een eenvoudige truc? Schijn bedriegt. En zo is het ook met de programmering van PINC. Zestien acts die spreekstalmeester Peter telkens weer met ogenschijnlijk gemak uit zijn mouw schudt. Heel even krijg je een idee hoeveel inspanning het kost als hij moet vertellen dat een van de sprekers een dag van tevoren heeft afgehaakt en met veel kunst en telefoneerwerk een gegadigde voor 2009 weet te bereiken. En dan komt de legendarische overredingskracht van Peter om de hoek kijken, waardoor hij als geen ander in staat is een druk bezet persoon te bewegen om alles uit zijn handen te laten vallen en halsoverkop naar Zeist af te reizen.

Hoe valt een dergelijke dag te beschrijven voor mensen die nog niet zijn geweest? Het is wat ik vorig jaar al schreef in mijn verslag van PINC.8. Je moet het vrijwillig durven ondergaan om vervolgens verslaafd te raken aan de inspirerende beelden, ontmoetingen, visies en vondsten. Ieder jaar groeit het aantal deelnemers. Dinsdag 20 mei was de theaterzaal tot de nok toe gevuld met PINC aficionados en nieuwkomers.

De curieuze mengeling van personages en performances op het podium opent de geest van al de aanwezige managers en beleidsmakers, die op zoek zijn naar creativiteit. Elk verhaal bevat ook levenswijsheden en eye-openers die je de volgende dag kunt toepassen in je dagelijkse werk. Als je er maar voor open staat en goed luistert naar wat de sprekers te vertellen hebben.

Neem de woorden van Mark Loizeaux, topman van Controlled Demolition Inc, een bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in het ontmantelen van de grootste gebouwen in de wereld. Een man die letterlijk duizend angsten heeft uitgestaan, maar heeft vertrouwd op de generale repetities in zijn hoofd. ‘I would rather be lucky than good, but I am never lucky. I do not gamble, I never gamble.’

Wie wel graag een gokje neemt is Ben Underwood, die dol is op roller skaten in zijn wijk. Deze blinde jongen van zestien deelt een belangrijke eigenschap met vleermuizen: hij kan echo’s van voorwerpen om zich heen lokaliseren door continue klikgeluiden te maken als hij zich voortbeweegt. ‘My friends treat me normal because I am one of them, that’s what I am, one of them.’ Zijn moeder Aquanetta is de liefdevolle mentor van zijn wonderbaarlijke talent om zich te gedragen alsof hij wel kan zien. Zij moedigde Ben van jongs af aan aan om de wereld om hem te aanschouwen. Hij is trots op zijn status: ‘You guys see visually, but I can see through my ears.’ Ontroerend. Het geluk dat onbereikbaar lijkt kan altijd om de hoek zijn.

Wat ook bijzonder is aan PINC zijn de mensen die je volledig op het verkeerde been zetten. Edward Kean werd geïntroduceerd als ‘ijsbergjager’. Daar is geen woord van gelogen. Deze beer van een man jaagt tussen april en augustus met zijn schip op de tienduizend ijsbergen van de Peterman gletsjer uit Groenland die in de zomermaanden naar het zuiden drijven en binnen enkele weken smelten. In een goed jaar is zijn oogst drieduizend ton ijs, samengesteld uit circa drie miljoen stukjes. Hij heeft geen wetenschappelijke motieven, het is puur business. Hij verkoopt de ijsbergmootjes als water of vermengt ze met wodka. Niet verkrijgbaar in Nederland, wel in Dubai. Het is even wennen, want bij smeltende ijsbergen denk je gelijk aan de opwarming van de aarde en niet aan handel. Zijn diapresentatie van tientallen ijsbergen in allerlei vormen ondersteund door zijn droge commentaar zal me lang bijblijven. Na afloop stond hij op verzoek flesjes ijsbergwater te signeren.

Typisch PINC zijn de verlichte geesten die geen luchtfietsers zijn maar in staat zijn hun droom te realiseren. Neem invalgast Aad Breed. De architect uit Heerhugowaard poneerde een stelling: ‘Als wij weer terug gaan naar de echte steden van voor de Tweede Wereldoorlog, dan hebben we een minder groot milieuprobleem.’ In zijn visie is een stad altijd bedoeld als een menging van wonen en werken, van pleinen als verlengstuk van je woonkamer, een leefbare stad zonder olie, waar zonder auto alles goed bereikbaar was en dankzij de gesloten bouwblokken heerst er het gevoel van geborgenheid. In de naoorlogse stedenbouw werden licht en lucht belangrijk, werd alles gebaseerd op autobezit, verdween de geborgenheid en kende het ontwerp van steden geen filosofie. Overheden sanctioneerden een beleid gericht op het vermijden van overlast door werken door het te scheiden van wonen. Het schrikbeeld van Breed is werkelijkheid geworden: de Vinex-wijk waar het onmogelijk is om zonder olie en gas te leven. Zijn idee is gebaseerd op identiteit, intimiteit en integratie van functies. Een piramidestad die minder bouwgrond en olieverbruik vergt. Je werk is op loopafstand van je huis. In deze autovrije ministad van een vierkante meter kunnen 100.000 mensen wonen rondom pleinen in gesloten bouwblokken, waar ook winkels, horeca en scholen zijn te vinden. De ondergrondse vuilverbranding moet voldoende energie opwekken om deze stad van de toekomst te verwarmen. Een boeiende visie, die helaas eerder in India en China zal worden gerealiseerd dan in Nederland regelland.

Geluk kan je niet afdwingen, je moet er wat voor doen. Zo ook Tom Shakespeare, genetisch behept met achondroplasia, dwerggroei. Deze vermaarde Britse socioloog, in eigen land bekend geworden als aanvoerder van de emancipatiecampagne voor mensen met groeibeperkingen, hield een indrukwekkend pleidooi voor acceptatie van verschillen tussen mensen onderling. ‘Een handicap maakt een verschil. Het probleem ontstaat wanneer andere mensen afwijkingen niet begrijpen en ons ervan weerhouden een normaal leven te leiden.’ Met veel trots meldde de activist dan ook dat op 3 mei de Verenigde Naties een verdrag heeft aangenomen dat eindelijk erkenning betekent voor de 20 procent van de wereldbevolking met een handicap. ‘Ook zij hebben het recht hebben op toegang.’ Hij herinnerde de toehoorders er fijntjes aan dat in feite niemand ontkomt aan mutaties. ‘We zijn allemaal gemuteerd. Bij de meesten zit het verborgen in de drie miljard erfelijke letters van ons DNA. Een meerderheid van de mensen krijgen tijdens hun leven te maken met een handicap. Het leven draait niet om je genetische huishouding. We all are born copies, but we die originals.’

Om af te sluiten met een andere wijsheid die werd gepredikt door wolkenjager Gavin Pretor-Pinney, oprichter van The Cloud Appreciation Society. ‘Look up, marvel at the beauty and always live with your head up in the clouds.’ En daar zit geen woord Frans bij. Peter van Lindonk herdacht op 20 mei de te vroeg gestorven groene visionair Eckart Wintzen. Hij zei tegen Peter over zijn uitgevoerde idee van een PINC for kids: ‘Over de toekomst ben ik niet zo optimistisch.’ Dat kan misschien wel waar zijn, maar als je op PINC bent geweest weet je dat er veel mooie dingen gebeuren in de wereld. De 9e editie stond niet voor niets bol van de vele initiatieven die een link hadden met het klimaat- en milieuprobleem. Dat de komende maanden veel enthousiaste bezoekers hun collega’s en relaties zullen aanmoedigen om PINC.10 op 12 mei 2009 te bezoeken staat vast. PINC is een doorgeefboek dat je met je ogen gelezen moet hebben om het te waarderen. Tot volgend jaar.