Een oase gevuld met verleidelijke snoepjes; een bron van inspiratie; een fruitmand gevuld met muziek, verhalen en beelden; een verfrissende duik , et cetera. Deze superlatieven zijn zonder te overdrijven van toepassing op het fenomeen PINC. Een uniek congres dat in dertien jaar tijd een grote schare volgers in het bedrijfsleven heeft verzameld; fans die de makers ervan ‘liken’. PINC.13 is de voortzetting van de visie de inventiviteit en bezieling van mensen wereldwijd te vieren.

PINC is echt een warm bad. Voor nieuwkomers en voor veteranen. Het geheim ligt besloten in het concept dat sinds 2000 op hoofdlijnen ongewijzigd is gebleven. Het kent vaste rituelen en vele eigenaardigheden in de positieve zin van het woord. Het begint al bij de aankomst in Hotel Figi in Zeist. Een zeer persoonlijk etablissement dat de congresorganisatie alle ruimte biedt om de receptie, de foyer en het theater om te toveren tot een belevenis. Het vertrouwde groene programmaboekje met de namen en e-mailadressen van de deelnemers biedt als reisbewijs enigszins houvast. Ik zeg enigszins, omdat je het beste kunt navigeren met je oren en je ogen. PINC is een achtbaan, zonder de snelheid en de adrenaline. Je moet alert blijven, want het zijn de kleine dingen die het hem doen.

Loyaliteit wordt beloond
Steevast wordt bij aankomst de vraag gesteld hoe vaak je al bent geweest. Trouwe bezoekers worden beloond met een armband met kralen. Een andere traditie is het verzoek aan gasten een (favoriet) boek mee te nemen, daar een boodschap in te schrijven, en ingepakt en wel achter te laten bij binnenkomst. Het blijft een geheim wie welk boek mee neemt.

Het personeel van Figi draagt zelf ook bij aan het succes van de dag. Er zitten vertrouwde gezichten tussen. Neem de Italiaanse kelner met het vriendelijke gezicht. Andere vertrouwde elementen van de dag zijn: de culinaire ideeën van Nelleke van Lindonk, de circusmuziek die mensen tijdens de pauzes oproept hun plaats weer in te nemen; de flessen water bij de zaaldeuren; de onverwachte intermezzo’s die niet in het programma staan; de jaarlijkse hommage aan Toon Hermans; de paarse trui van Peter van Lindonk; de aardbeien met slagroom bij de lunch; oud-sprekers die terugkomen; de boekentafel van Broese; en niet te vergeten het afsluitende diner.

Een grote familie
Wat PINC echt uniek maakt, is het familiegevoel. En dat klopt ook wel, want PINC is een familiebedrijf waar mensen met grote toewijding aan hun passie werken. PINC is Peter, PINC is Nelleke, PINC is Ingrid. PINC is persoonlijk. PINC is meer dan een dag per jaar. PINC kent na dertien afleveringen in de maand mei een gemeenschap van duizenden zielverwanten die elkaar blijven volgen en ontmoeten. En dat trekt weer nieuwelingen op de dag zelf, die aangemoedigd door de vele enthousiaste verhalen, besluiten het congres te ondergaan. Want dat is de beste omschrijving voor wat er zich in de theaterzaal afspeelt. Ook op 22 mei met 450 deelnemers en 16 sprekers. En de sprekers die stonden geprogrammeerd, waren zo divers dat iedereen wel aan zijn trekken kwam. Een willekeurige greep, op basis van subjectieve ervaring. De dag zat vol experts, die boeiend over hun fascinatie mochten vertellen. In het oor sprong geluidsdesigner Emar Vegt van BMW, die geblinddoekt op basis van het dichtslaan van een portier wist te vertellen welke auto op het podium stond. Psycholoog Charlie Frowd testte onze ogen met een uniek nieuw systeem van gezichtsherkenning, dat tot twintig keer beter werkt dan gangbare systemen.

Social media expert Clo Willaerts had twee relevante boodschappen voor marketeers, waarvan er veel in de zaal zaten. Het aantal fans is niet belangrijk voor je merk, maar de mate van activiteit. Voor mensen met een publieke functie had ze ook een wijze raad: je moet op sociale media aanwezig zijn, anders doen anderen het voor je. ‘Je identiteit wordt niet bepaald door een profielpagina, maar door waar je bent, wie je kent en wat je hebt gedaan.’ Idem dito geld dit voor merken.

Horen wat niet wordt gezegd
De Finse chef en kunstenaar Antto Melasniemi was een typisch voorbeeld van een spreker zonder stage performance. Een grote bescheiden man die mompelend zijn verhaal deed en prachtige beelden liet zien. Hier ging het er om te horen wat hij niet zei, en dat maakte hem toch bijzonder met zijn innovatieve pop-up restaurants. De Amerikaanse kunstenaar Reuben Margolin was ook meer een man van daden. ‘Ik houd er gewoon van om dingen te maken door hout te snijden en ijzerdraad om te buigen.’ Zijn golvende kinetische sculpturen getuigen van een krachtige creatieve visie en een enorme wilskracht. Hij maakt gebruik van een zelf ontwikkeld, volledig mechanisch systeem, dat op grond van één draaiende beweging (van een elektromotor) via een ingenieus weefwerk van lijnen en katrollen een meervoudig golvende beweging in zijn, meestal hangende, sculpturen veroorzaakt. In het vernieuwde Belasting & Douane Museum in Rotterdam hangt sinds kort een kunstwerk van Margolin. Het werk Balance bestaat uit twee parallelle gordijnen van dunne, goudkleurig geanodiseerde aluminium lamellen die in een verschillend gefaseerde horizontale golfbeweging bewegen. De voortdurend veranderende visuele interferentie van de twee gordijnen heeft een opvallende overeenkomst met de meervoudige lineaire golfpatronen op bankbiljetten. Wel toepasselijk was de droge opmerking die hij maakte op PINC, tot grote hilariteit van het publiek. ‘Vroeger had ik minder geld en veel meer tijd. Nu heb meer geld en veel minder tijd. Ik vraag mij af of dat een prestatie is.’

Internet is een middel, geen doel
Radiomaker en dagbladjournalist Herbert Blankesteijn krijgt maar geen genoeg van beelden die hij op internet ontdekt. Met aanstekelijk enthousiasme liet hij enkele parels uit zijn collectie internetvideo’s zien die hij sinds 2009 op zijn blog Videovolt heeft geplaatst. Het doel was om te bewijzen dat je elke dag een uur fantastische video’s kunt zien zonder de tv aan te doen. In maart is hij er mee gestopt. Dit najaar begint hij een speciale rubriek voor NRC Handelsblad met de meest opvallende internetvideo’s. Als je wilt opvallen, is internet het perfecte medium. Dat punt maakte de New Yorker Charlie Todd. Hij kan alleen met Causing a scene, dat letterlijk rare en komische situaties bedenkt en uitvoert, een boterham verdienen omdat de video’s van zijn stunts populair zijn. Het doel van de ‘pranks’ is om mensen in verwarring achter te laten, zonder een onthulmoment. Echt bekend op internet werd Todd met het experiment Grand Frozen Central, dat wereldwijd navolging kreeg op andere locaties. Maar de spreker kreeg van de zaal echt de handen op elkaar voor het ludieke plan om in een ondergrondse roltrap een stunt uit te halen met zes mensen en zes vellen papier. Zoek maar op bij YouTube: ‘Rob want’s to give you a high five’.

Indrukwekkende verhalen
Ronduit indrukwekkend was het verhaal van ontwerper Christian Boer, die het patent heeft op het eerste alfabet voor mensen met dyslexie. Als ervaringsdeskundige weet hij alles van de manco dat je letters verwisselt, spiegelt en omdraait. Wat het knappe is van zijn ontwerp is dat hij de nadruk heeft gelegd op de veronderstelling dat elke letter zijn eigen unieke kant heeft. Door het leggen van accenten dansen en buitelen letters niet meer over elkaar heen. Hij heeft voor tientallen miljoenen mensen met dyslexie een heldendaad verricht. Op aandringen van Peter vertelde hij op het podium met trots dat Shell het alfabet wereldwijd gaat toepassen voor al haar medewerkers.

Werkelijk bijzonder was het verhaal van Zitta Cobb, daar waren veel van de toehoorders het over eens. Deze bijzondere vrouw met het kenmerkende accent vertelde als geen ander over de eilanden waar zij als kind was opgegroeid aan de oostkust van New Foundland. ‘Het is een plek die betekenis geeft aan het leven. We hebben daar minstens elk jaar zeven seizoenen.’ Haar doel in het leven was de 2700 bewoners van Fogo Island in het noordelijkste puntje van Noord-Amerika weer hoop te geven op een nieuwe toekomst. Na een loopbaan op het vasteland is ze via een zelf opgerichte foundation bezig de eilanden te veranderen in een internationaal kunstcentrum. Haar oplossing voor het teruglopende inkomsten uit visserij, is om via ‘geo toerisme’ mensen naar de eilanden te halen. Zo heeft ze in samenwerking met de eilandbewoners onder meer een stoel laten ontwerpen, die de aard van de eilandbewoners weergeeft. ‘Een stoel kan ons dingen vertellen die woorden niet kunnen. Het ademt de plek en het vertelt het verhaal. Dit is niet zomaar een stoel. De waarde van de stoel kan worden gemeten aan de hand van het doel dat het dient. De prijs moet een reflectie zijn van de waarde die er echt toe doet.’ Ze strooide met geweldige wijsheden. Eentje van haar vader: ‘Het meest belangrijke in het leven is om het meest belangrijke het meest belangrijke te laten zijn en te houden.’ En: ‘Als je je eigen plek niet meer kunt herkennen, duurt het niet lang meer voordat je jezelf niet meer kan herkennen.’ Zitta Cobb was het jaarlijkse bewijs dat de wereld vol zit met unieke verhalen, waarin we ons kunnen herkennen. Verhalen waar je even de tijd voor moet nemen. Al is het maar een dag per jaar in de maand mei.

PINC.14 vindt plaats op 14 mei 2013.

Rupert is Media-expert en interim hoofdredacteur MarketingTribune.